نحوه ترخیص کالا از گمرک

مراحل ترخیص کالا :

ما در این مطلب در رابطه با مراحل ترخیص کالا با شما صحبت خواهیم کرد. در ادامه این مطلب همراه ما باشید تا از مراحل و نحوه ترخیص کالا از گمرک  بیش تر بدانیم.

به صورت کلی می توان گفت مراحل ترخیص کالا شامل موارد زیر می باشد:

  • در اولین مرحله ابتدا باید اظهار نامه را تنظیم نمایید. در اظهار نامه اطلاعاتی مانند علامت تجاری، فنی، مدل، ارزش و وزن کالا آورده می شود.
  • در مرحله دوم باید اسنادی را که لازم است به گمرک تحویل دهید. این اسناد شامل، فاکتور، پکینگ لیست، مانیفیست، بارنامه و گواهی بهداشت می باشد.
  • در این مرحله اسناد توسط کارشناسان تطبیق داده شده و توسط ارزیاب تعیین می گردد.
  • سپس صورت حساب ها باید به مناطق آزاد کیش تحویل و رسید دریافت گردد.
  • در مرحله بعدی پروانه ترخیص کالا صادر می شود.
  • سپس کنترل های نهایی و مجوزهای بارگیری اخذ خواهد شد.

نکات مربوط به اظهارنامه

اظهارنامه شامل دو فرم به شماره های ۱۲۱ و ۱۱۱ می شود که اظهار کننده کالا باید این فرم ها را به دقت و بدون خط خوردگی پر نماید. فرم ۱۱۱ اطلاعات کلی تری را در بر خواهد داشت و فرم ۱۲۱ اطلاعات کامل تری در رابطه با کالا را در بر دارد. پس از فرم کردن فرم ها به اداره تشخصی هویت تحویل داده شده و در آن جا نسبت به ارزیابی آن ها اقدام خواهد شد.

دایره تشخیص هویت و دریافت اسناد (احراز هویت) : این دایره شامل دو قسمت تشخیص ، هویت و دریافت اسناد می باشد . هدف : احراز هویت اظهار کننده و صاحب کالا کنترل تعهدات ایفا نشده و اجرای موضوع ماده 14 قاتنون امور گمرکی بررسی اظهارنامه بر اساس مندرجات ماده 101 آئین نامه اجرایی قانون امور گمرکی تخصیص شماره ثبت (کوتاژ) به اظاهرنامه و تعیین مسیر اظهارنامه با استفاده از کامپیوتر به روش سیستمی ایجاد گردیده استت .

تعریف :

شماره ثبت یا شماره کوتاژ :  شماره کوتاژ کدی است که توسط رایانه تخصیص داده می شود و قبل از آن حتما اظهارنامه باید به امضای صاحب کالا رسیده باشد.

مسیر اظهارنامه  : یکی از زیربرنامه های پروژه آسیکودا (نگار) می باشد که بر اساس اظهارنامه در یکی از مسیرهای سه گانه سبز ؛ زرد و قرمز قرار می گیرد .

اسناد و مدارک مورد نیاز ضمیمه اظهارنامه در دایره احراز هویت برای واردات قطعی بند 3 ماده 101 ائین نامه اجرایی قانون امور گمرکی :

  • اظهارنامه (به استناد تبصره 3 ماده 101 آئین نامه اجرایی)
  • وکالتنامه رسمی (به استناد ماده 381 آئین نامه اجرایی)
  • معرفی نامه رسمی
  • کارت بازرگانی (به استناد ماده277 آئین نامه اجرایی و ماده 3– م صادرات و واردات)
  • کارت حق العملکاری (به استناد ماده 377 آئین نامه اجرایی)
  • قبض انبار (به استناد تبصره 4 ماده 101 آئین نامه اجر)
  • قبض انبار تفکیکی (حسب مورد)
  • بارنامه (به استناد ماده 60 آئین نامه اجرایی)
  • ترخیصیه (به استناد تبصره ماده 101 آئین نامه اجرایی)
  • گواهی مبدا (به استناد ماده 97 آئین نامه اجرایی)
  • فاکتور (سیاهه خرید)
  • اعلامیه تامین ارز (در صورت اعتباری بودن سیستم بانکی)
  • پروانه صادراتی
  • پروفرما (پیش فاکتور)
  • بیمه نامه (به استناد ماده 45 ق. ا . گ و 10 آئین نامه اجرایی)
  • ثبت سفارش (به استناد تبصره 2 ماده 5 مقررات صادرات و واردات)
  • فهرست عدل بندی (حسب مورد) به استناد ماده 108 آئین نامه اجرایی
  • گواهی بازرسی (حسب مورد)
  • احکام معافیت از پرداخت حقوق ورودی (به استناد ماده 37 و 38 ق . ا . گ)
  • پروانه بهره برداری بر حسب مورد برای شرکتهای تولیدی
  • مجوزهای قانونی شامل گواهی بهداشت (به استناد ماده 3 و 4 مقررات صادرات و واردات و ماده 16 مصوبه تیرماه 1346) – کشاورزی و منابع طبیعی به استناد ماده 7 ق . ا . گ مصوبه سال 1350 – استاندارد به استناد ماده 66 مقررات صادرات و واردات – انرژی اتمی – قرنطینه نباتی به استناد مواد 11 و 17 و 9 مصوب 1346
  • پایانه کاتالوگ ، بروشور بر حسب مورد
  • مجوز ترخیص (بازارچه)
  • فرم ثبت اماری (بازارچه)
  • پروانه صادراتی برابر اصل شده (بازارچه)
  • اظهارنامه تنظیمی گمرکی مبدا (بازارچه)
  • نامه گمرکی مبدا (اعلام سهمیه بازارچه مرزی)
  • فیش واریزی (10 5 کرایه حمل – کشتی خارجی)
  • مجوز حمایت (به استناد ماده 28 مقررات صادرات و واردات و بخش نامه های مربوطه)

مراحل بررسی اظهارنامه

ابتدا باید خانه ۵۵ اظهار نامه را امضا کنند و سپس مراحل آن به شرح زیر ادامه پیدا خواهد کرد:

شروع

تشخیص هویت

احراز هویت صاحب کالا

بررسی کارت بازرگانی صاحب کالا

احراز هویت نماینده قانونی صاحب کالا

بررسی وکالت نامه نماینده قانونی صاحب کالا (بر اساس ماده 381 آئین نامه اجرایی ق . ا . گ)

بررسی معرفی نامه نماینده قانونی صاحب کالا

بررسی پروانه حق العملکاری

بررسی و کنترل تعهدات ایفا نشده

بررسی و کنترل بدهی  موضوع ماده 14 ق . ا .گ

تائید و مهر و امضا اظهارنامه توسط متصدی قسمت تشخیص هویت

جزییات تشخیص هویت صاحب کالا

برای تشخیص هویت صاحب کالا از کارت بازرگانی وی استفاده خواهد شد. این کارت باید دارای اعتبار باشد و با مشخصات سجلی وی مطابقت داشته باشد. ترخیص کننده کالا باید اصل کارت بازرگانی صاحب کالا را به قسمت تشخیص هویت ارائه نماید.

( مطابق دستورالعمل شماره 159/73/291/113/68431 مورخ 15/4/79 دفتر واردات گمرک ایران ) ضمیمه نمودن تصویر کارت بازرگانی ، مادامی که تاریخ اعتبار آن منقضی نشده باشد جهت مراجعه بعدی ضروری نمی باشد

در صورتیکه اظهار کننده کالا حق العملکار باشد اظهار کننده نیز باید دارای کارت بازرگانی معتبر بوده و مشخصات مربوط به آن در خانه شماره 14 اظهارنامه باشد

به استناد ماده 3 قانون مقررات صادرات و واردات داشتن کارت بازرگانتی معتبر برای کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که مبادرت به واردات کالا به صورت تجاری می نمایند ضروری است مگر در موارد ذیل :

موارد مذکور در بند 4 ماده 10 ائین نامه قانون مقررات صادرات و واردات

ارسال کننده کالا حق العمل کار باشد

دریافت اسناد

برای بررسی اظهارنامه ها باید تمامی قسمت های آن را از نظر نام کالا، ردیف تعرفه، درصد حقوق گمرکی و سود بازرگانی، توجه هب زیرنویس های ردیف های تعرفه ای،

مندرجات قسمت و فصل مربوطه و همچنین اسناد ضمیمه اظهارنامه شامل مجوزهای مورد نیاز ، بارنامه ، قبض انبار ، پروفرما ، عدل بندی ، فاکتور ، گواهی مبدا ، اعلامیه ثبت سفارش ، اعلامیه گشایش اعتبار و . بررسی گردند.

تخصیص شماره ثبت (کوتاژ) به اظهارنامه و تعیین مسیر آن

کارشناسان بررسی کننده اظهار نامه پس از بررسی اجمالی آن با مراجعه به سیستم رایانه ای که از طریق زیربرنامه با وارد نمودن شماره عطف و کد اظهار کننده اظهارنامه مربوطه را فراخوانی می کنند و بعد از تطبیق اظهارنامه موجود درسیستم با اظهارنامه چاپی نسبت به اخذ شماره ثبت و تعیین مسیر اظهارنامه اقدام می نماید و سپس شماره ثبت اخذ شده را در خانه الف اظهارنامه و در جای مربوطه با ذکر تاریخ درج نموده و مسیر تعیین شده را با ممهور نمودن به مهر مربوط (سبز – زرد – قرمز) مشخص می نماید . پس از درج شماره ثبت و مشخص نمودن مسیر اظهارنامه کلیه اسناد ضمیمه اظهارنامه ممهور به مهر می گردد .

نکاتی در رابطه با مسیر اظهارنامه ها

مسیر سبز

در این مسیر اظهارنامه ها مستقیما از دایره تشخیص هویت وارد سرویس ارزیابی می گردند.

کارشناسان مسیر سبز پس از دریافت اظهارنامه اقدام به بررسی اجمالی ان به منظور حصول اطمینان از ارائه و اسناد لازم ردیف تعرفه اظهار شده و کنترل وجوه پرداختی و صحت مطالب مندرج در خانه های اظهارنامه می نماید  در صورت تعیین و با فراخوانی اظهارنامه از سیستم رایانه ای و تطبیق آ ن با مندرجات در اظهارنامه چاپی نسبت به اخذ شماره ارزیابی اقدا م و شماره مزبور را در محل مربوطه در قسمت ب اظهارنامه درج نموده و سپس با نوشتن نام و نام خانوادگی در محل مربوط در قسمت دال اظهارنامه انرا امضا می نماید. پس از این مرحله دایره صندوق و صدور پروانه اقدام به چاپ پروانه نموده و آنرا جهت امضا به کارشناس مربوطه عودت می دهد . با ممهور نمودن اظهارنامه و پروانه به مهر سرویس ارزیابی توسط کارشناس مربوطه تشریفات انجام کار در این دایره به پایان می رسد . سپس مراجعه کننده به دفتر کل انبارها جهت خارج نمودن پروانه مراجعه و سپس به واحد خدمات اداره بندر جهت اقدامات لازم مراجعه و سپس به درب خروجی واردات جهت خارج نمودن کالا مراجعه می نماید . توضیح آنکه رسیدگی به ارزش کالای اظهار شده اظهار نامه های سبز بر اساس مواد 10 و 11 ق . ا . گ و ماده 121 آئین نامه اجرایی و به استناد دستورالعمل شماره 263/276591 مورخ 15/11/80 مدیریت گمرک پروژه آسیکودا آن در دایره بازبینی صورت می گیرد . بنابراین کلیه اظهارنامه هایی که در این مسیر قرار بگیرند جهت اخذ پروانه نیازی به رسیدگی ارزش ندارند و فقط فرم خلاصه ارزش توسط ارباب رجوع  تکمیل و ضمیمه اظارنامه جهت رسیدگی به بازبینی ارسال می شود – زمان مورد نیاز حداکثر 5 دقیقه به طول خواهد انجامید .

اظهارنامه هایی که مسیر زرد دارند :

این گروه از اظهارنامه ها نیز مستقیما از دایره تشخیص هویت وارد این مسیر می گردند.

این گروه اظهارنامه ها مستقیما از دایره تشخیص هویت و دریافت اسناد تحویل کارشناس این مسیر می گردند . کارشناس مسیر زرد پس از دریافت اظهارنامه اقدام به بررسی کامل اسنادی و ارزش کالا نموده و در صورت تائید کلیه موارد اظهاری از جمله تعرفه و حقوق ورودی با فراخوانی اظهارنامه از سیستم رایانه ای تطبیق آن با مندرجات اظهارنامه چاپی نسبت به خاذ شماره ارزیابی اقدام و شماره مزبور را در محل مربوطه در قسمت ب اظهارنامه درج نموده و سپس با نوشتن نام و نام خانوادگی خود در محل مربوطه در قسمت دال اظهارنامه آن را امضا می نماید . پس از این مرحله دایره صندوق و صدور پروانه اقدام به چاپ پروانه نموده و آنرا جهت امضا به کارشناس مربوطه عودت می دهد . با ممهور نمودن اظهارنامه و پروانه به مهر سرویس ارزیابی توسط کارشناس مربوطه تشریفات انجام کار در این دایره به پایان می رسد – در صورتی که اظهارنامه نیاز به مجوزهای قانونی داشته باشد برای اظهارنامه و انجام نمونه برداری از کالا و ارسال آن به سازمان مربوطه جهت اخذ مجوز ترخیص و اعلام پاسخ از سوی سازمان مربوطه بررسی اظهارنامه و پاسخ داده شده توسط کارشناس مسیر زرد صورت خواهد پذیرفت – چنانچه ضمن بررسی اظهارنامه های مسیر سبز و زود توسط کارشناسان مربوطه نیازی به تغییر برای کالای مستعمل و موارد مشابه دیگر مسیر باشد ، کارشناس بررسی کننده پس از درج دلایل خود در فرم مسیر به تغییر مسیر اظهارنامه به مسیرهای زرد یا قرمز نموده و اظهارنامه را جهت تعیین کارشناس و ارزیاب تحویل قسمت دریافت اسناد می دهد – ارزش اظهارنامه هایی که در این مسیر قرار می گیرند با توجه به اسناد ضمیمه اظهارنامه توسط کارشناس مربوطه رسیدگی و در ظهر اظهارنامه منعکس می شود – زمان مورد نیاز در مسیر زرد در صورت عدم نیاز به مجوزهای قانونی حدودا 20 دقیقه و در صورت نیاز بستگی به پاسخ سازمانهای همجوار دارد –

اظهارنامه هایی که در مسیر قرمز قرار می گیرند : ارزیاب تعیین شده با رعایت مفاد مندرج ضمن درج اطلاعات خواسته شده در ظهر اظهارنامه و محل مربوطه در موارد 107 تا 114 آئین نامه ق . ا . گ از کالا بازدید بعمل اورده و نتیجه ارزیابی را ضمن درج اطلاعات خواسته در ظهر اظهارنامه  و در محل مربوطه منعکس و امضا مینماید . پس از ظهر نویسی ارزیاب مکلف است نظر آزمایشگاه قرنطینه و … ( در صورت نیاز) را که به صورت مکتوب که در ظهر اظهارنامه و در محل های مربوطه منعکس می گردد استعلام نموده و سپس در صورت تائید کلیه مراتب از جمله بررسی ارزش با استفاده از رایانه ، بررسی اسناد و حقوق ورودی نسبت به امضا اظهارنامه در قسمت د آن اقدام و آنرا به کارشناس مربوطه عودت می دهد – در کلیه مسیر ها صاحب کالا و یا نماینده قانونی وی باید فرم خلاصه ارزش را پر کدرده و مدارک لازم از جمله کپی فاکتور و پروفرما و سوابق موجود را ضمیمه فرم نموده و بهمراه اظهارنامه کارشناس مربوطه تحویل که وی نیز با استفاده از سوابق موجود در رایانه نسبت به بررسی و درج نتیجه در ظهر اظهارنامه اقدام می نماید . بر اساس مواد 10 و 11 ق . ا . گ و ماده 121 آئین نامه اجرائی آن کارشناس سرویس پس از دریافت اظهارنامه ضمن رعایت کامل مفاد مندرج در موارد 115 تا 117 آئین نامه اجرائی ق . ا . گ و در صورت تائید کلیه موارد اظهاری با فراخوانی اظهارنامه از سیستم رایانه ای و تطبیق آن با مندرجات اظهارنامه چاپی نسبت به اخذ شماره ارزیابی اقدام و شماره مزبور را در محل مربوطه در قسمت ب اظهارنامه درج نموده و سپس با نوشتن نام و نام خانوادگی و تاریخ در محل مربوطه قسمت د اظهارنامه آنرا امضا می نماید. پس از این مرحله دایره صندوق و صدور پروانه اقدام به چاپ پروانه نموده و آنرا جهت امضا به کارشناس مربوطه عودت می دهد . با ممهور نمودن اظهارنامه و پروانه به مهر سرویس ارزیابی توسط کارشناس مربوطه تشریفات انجام کار در این دایره به پایان می رسد – زمان مورد نیاز در صورت عدم نیاز به مجوزهای قانونی یا همراه داشتن مجوز قانونی به یک ساعت و سی دقیقه و در غیر اینصورت بسته به پاسخ سازمان های همجوار دارد .

نکات قابل توجه به سه مسیر ذکر شده :

پس از پایان تشریفات کار در سرویس ارزیابی در هر سه مسیر ذکر شده پروانه های مهر شده تحویل صاحب کالا می شود که وی جهت مراجعه به دفتر کل انبارهای اداره ، خدمات بنادر و درب خروج (واردات) اقدام می نماید ، ضمنا اظهارنامه تحویل متصدی جمع اوری اظهارنامه می گردد تا فهرست روزانه با درج شماره های ثبت آنها در فرم مخصوص که در سه نسخه تنظیم می گردد (یک نسخه برای دایره بازبینی و یک نسخه برای اخذ رسید از دایره بازبینی و یک نسخه جهت بایگانی ) تحویل دایره بازبینی می نماید – چنانچه نتییجه حاصل از انجام عملیات ارزیابی یا رسیدگی ظهارنامه های مسیر زرد و قرمز منجر به الزام در اصلاح اظهارنامه گردد کارشناس مربوطه نسبت به اصلاح اظهارنامه در سیستم رایانه ای اقدام نموده و پس از چاپ اصلاحیه و ضمیمه نمودن ان با لاک و مهر به اظهارنامه قبلی شماره ارزیابی اخذ شده را در محل مربوطه در قسمتت ب اظهارنامه اصلاحی درج نموده و انرا امضا می نماید . بدیهی است پروانه کالا بر اساس اظهارنامه صادر و چاپ خوادهد شد . مرجع رسیدگی به موارد اختلاف و مغایرت های مشاهده شده در حین ارزیابی که توسط ارزیاب و یا کارشناس در ظهر اظهارنامه منعکس می گردد رئیس سرویس ارزیابی می باشد که با توجه به حدود اختیارات قانونی تفویض شده تعیین تکلیف می نماید . بدیهی است در موارد خارج  از حیطه اختیارات رئیس سرویس ارزیابی ضمن اعلام نظر مراتب را جهت کسب تکلیف از معاونت و یا مدیریت استعلام می نماید – کلیه مقررات مربوط به چگونگنی اعتراض صاحبان کالا یا نمایندگان قانونی انها به نظر گمرک و نحوه رسیدگی مراجع مربوطه در قانون امور گمرکی و آئین نامه اجرائی ان و همچنین سایر مراجع مندرج در این رویه مشخص شده است .

  • دایره صندوق و صدور پروانه
  • عنوان فعالیت صدور قبض سپرده بابت مبالغ پرداختی بعنوان سپرده و درج مراتب در متن اظهارنامه یا اسناد ضمیمه
  • صدور قبض درامد بابت مبالغ پرداختی به صورت قطعی بعد از صدور پروانه که به هر علت در ستونهای اظهارنامه منظور نگردیده است
  • صدور قبض درامد بابت مبلغ اضافه پرداختی در مواردی که مبلغ فیش پرداختی بیشتر از مبالغ مندرج در اظهارنامه می باشد تحت عنوان درامد متفرقه گمرکی
  • صدور قبض (مطالبه نامه)
  • صدور قبض مابه التفاوت اظهارنامه
  • صدور قبض کسر دریافتی
  • صدور قبض پته مسافری – تجاری

فرم مورد استفاده : فرم شماره 310 جهت صدور پروانه هدف : دریافت و کنترل فیش بانکی مربوط به همراه اظهارنامه و مطابقت مبلغ ان با اظهارنامه ، تامین وجه اظهارنامه های نسیه ، تخصیص شماره رسید به اظهارنامه ، تهیه پرینت پروانه برای اظهارنامه مربوطه و همچنینی صدور قبض درامد و  قبض سپرده بنا به مورد تعاریف :

شماره رسید : شماره است که توسط رایانه به اظاهارنامه اختصاص یافته و نشان دهنده پرداخت کلیه مبلغ مندرج در اظهارنامه می باشد .

روش اجرائی : مسئول دایره صندوق و صدور پروانه پس از دریافت اظهارنامه ای که شماره ارزیابی اخذ نموده توسط کارشناس بهمراه فیش باتنکی پرداخت شده که بایستی معادل مبلغ حقوق ورودی متعلقه باشد نسبت به وارد نمودن اطلاعات مربوطه به رایانه اقدام و پس از تخصیص شماره رسید توسط سیستم رایانه ای آنرا در محل مربوطه در قسمت ب اظهارنامه درج نموده و اقدام به چاپ پروانه گمرکی می نماید . پروانه گمرکی چاپ شده پس از ممهور شدن به مهر صندوق و امضا مسئول ان همراه با اظهارنامه جهت امضا به کارشناس مربوطه عودت داده می شود .

  • نحوه مشتری پیداکردن ترخیص کالا